Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin, ebeveynlik stres düzeyinin çocuklarındaki yeme davranışları üzerine etkisi

Amaç: Bu çalışmada Çukurova Üniversitesi Eğitim Aile Sağlığı Merkezine (EASM) kayıtlı, araştırmanın yürütüldüğü tarihler arasında herhangi bir nedenle EASM'ye başvuran, 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynlerin, ebeveynlik stres düzeylerinin çocuklarındaki yeme davranışları üzerine etkisini araştırmak amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışmanın evrenini Çukurova Üniversitesi EASM'ye kayıtlı 3-6 yaş çocuğu olan ebeveynler ve çocukları oluşturdu. Çalışma 230 ebeveyn ve çocuğu ile yürütüldü. Verilerin toplanması amacıyla Sosyodemografik Bilgi Formu ile birlikte, Çocuklarda Yeme Davranışı Anketi (ÇYDA) ve Ebeveynlik Stres Ölçeği (ESÖ) kullanıldı. Ayrıca EASM' de çocukların antropometrik ölçümleri yapılıp kayıt edildi. Verilerin istatistiksel analizinde IBM SPSS 20 paket programı kullanıldı. p<0.05 olan sonuçlar anlamlı olarak kabul edildi. Bulgular: Ebeveylerin yaş ortalaması 33,5±5,1'di ve %92,2'si kadındı. Çocukların yaş ortalaması 4,4 yıl (±0,8) ve %50,9'u erkekti. Ebeveynin eğitim durumu azaldıkça çocuklarda gıda heveslisi, içme tutkusu ve duygusal az yeme puanlarının arttığı bulundu. (p= 0,003 - p= <0,001- p= <0,001). Erkek çocuklarında gıda heveslisi puanları ve ağırlık persentil değerlerinin daha yüksek olduğu görüldü (sırasıyla p= 0,034 - p=0,005). Kardeş sayısı arttıkça duygusal aşırı yeme puanının azaldığı ve yemek seçiciliği puanının arttığı görüldü (p= 0,023 - p=0,003). Kadın ebeveynlerin ESÖ toplam puanlarının, erkek ebeveynlerden daha yüksek olduğu bulundu (p = 0,015). Erkek çocuğu olan ebeveynlerde ESÖ toplam skor ortalaması, kız çocuğu olan ebeveynlerden daha yüksek bulundu (p = 0,001). Tokluk heveslisi ile ESÖ arasında zayıf pozitif korelasyon bulundu (r=0,199; p=0,002). Yemek seçiciliği ile ESÖ arasında çok zayıf negatif korelasyon bulundu (r= -0,176; p=0,008). Sonuç: Çocukların yeme davranışları ebeveynlere ait faktörlerden; eğitim durumu, meslek, aile tipi, hastalık durumu ile ilişkili bulundu. Çocuğa ait faktörlerden ise cinsiyet, boy/ağırlık persentil değerleri, kardeş sayısı, anaokuluna gitme, ek takviye alma ve çevreden gelen yorum sıklığı ile ilişkili bulundu. Ebeveyn stresi arttıkça çocuklarda tokluk heveslisi puanının arttığı, yemek seçiciliği puanının azaldığı saptandı. Anahtar sözcükler: Çocuklarda Yeme Davranışı, Ebeveyn Stresi, Okul Öncesi Dönem Çocuğu.